GÖKSU

Göksu, Geyik Dağlarından çıkar. Taşeli Yaylasının sularını toplayarak Bozkır ve Hadim ilçelerinden geçerek, Ermenek ,Silifke güzergahını izler ve Ak denize dökülür .Göksu 250 km uzunluğa ve 10.000 km' lik havzaya sahiptir. Yedi kaza yayasındaki sulardan beslenen Hadim Göksu'yu ve Ermenek Göksu'yu olmak üzere iki kolun birleşmesinden meydana gelir. Büyük pınarlar ( karasu ) ve düdenler ile beslenerek büyür. Hadim Göksuyu'nun başı Gevne yaylalarına kadar çıkar Gederet yaylası, Gezlevi ( Korualan) , Buz yer yaylaları üzerinde Dedem köy bahçesine, gelir. Taşkent suyu denen çay ile birleşerek asıl gök suyu oluşturur. Bundan sonra Aladağ, koyağı vadisinde, Eşenler Dağı ve Aladağ üzerinden Yer Köprüye çıkar.

Yer Köprü ; Terimi bir akarsuyun yer altına girip bir süre yer altında yol aldıktan sonra tekrar yer yüzüne çıktığı oluşumlar için kullanılmaktadır.Yukarıda Geyik Dağlarından doğup Akdeniz'e olan yolculuğu açıklanan Göksu , 260 km yol güzergahında biri Hadim Dedemli Kasabası yakınlarında biri Ermenek yakınlarında biriside Hadim'in Bademli köyü yakınlarında Çiftepınar mevkiinde olmak üzere üç kez yer altına batıp tekrar yeryüzüne çıkmaktadır. Bu batıp çıkmalardan yani Yer köprülerden en muhteşemi Hadim Yerköprüsüdür. Zira Göksu Çiftepınar mevkiinde yere batmakta ve 500 metre yer altından gittikten sonra yer yüzüne çıkmaktadır.Göksu bu mevkiide yer altında yolculuğuna devam ederken Çiftepınar köyü altında bir gözden buz gibi bir pınar kaynıyor . Köylüler bu pınara Karasu ismi vermişler. Karasu üstten Göksu altan akarlarken 20 metre yüksekten nehir yatağına dökülerek muhteşem bir şelale oluştururlar.

Bu şelale 1968 yılına kadar 30 metre yüksekten dökülürken , 1968 yılında meydana gelen göçük sonrası,yükseklik 20 metreye düşmüştür. Yukarıdan akan Karasu'nun kalkerli olması sebebiyle Karasunun yol güzergahında Travertenler oluşmaktadır. Mavi, yeşil ve travertenlerin oluşturduğu beyazlık bir renk cümbüşüne dönüşmekte seyrine doyum olmaz güzellikler sunmaktadır. Eski su değirmenleri kalıntıları, ceviz ve kavak, dut ve şeftali ağaçlarına bölgede yetişen Kekik, tere. Geven, böğürtlen kokuları eklenince buna bol oksijenli da havasını çam kokusunu ilave edin işte Yer köprü Şelale manzarası !

Sonra Kızılcağar , Karasu çayı, Yangılı çayı ile birleşerek, Buçakkışla ve Kodaman Büküne gelir. Sonra Gravda'dan geçerek Mağraz dağı Karşısından Çolağı kapısına sokulur. Sonra Hocantı Suyu'nu alarak Su Çatı denen yerde Ermenek Göksu'yu ile birleşir. Ermenek Göksu'yu ise Söbüçimen yaylalarındaki Eğri göl den başlayarak, Güneyde Değirmen deresi üzerinden Kırkgeçit vadisine sokulur. Buradan güneye yönelerek Dellallar Bükünden Görmeli Köprüsüne oradan Çimene kapısına girer. Sonra Teke Deliği, Sarı Zeytin kabızlarına girer .Burada Balkusan çayı ile birleşir. Sonra Gezende Bükü üzerinden Yer Köprüye( Ermenek Yer Köprüsü) gider . Devamında Dünya Büzüğü denen kapıza girer ve buradan su çatına gelir.

Her iki kol, Su Çatı bükünde birleştikten sonra Haydar Köyü üzerinden Fırın, Kartallık ve Bulgurluk kabızlarına sokulur. Kargıcak üzerinden orta örene ve oradan Silifke ovasına yönelir ve buradan Akdeniz'e dökülür.

Yer Köprü ; Terimi bir akarsuyun yer altına girip bir süre yer altında yol aldıktan sonra tekrar yer yüzüne çıktığı oluşumlar için kullanılmaktadır.Yukarıda Geyik Dağlarından doğup Akdeniz'e olan yolculuğu açıklanan Göksu , 260 km yol güzergahında biri Hadim Dedemli Kasabası yakınlarında biri Ermenek yakınlarında biriside Hadim'in Bademli köyü yakınlarında Çiftepınar mevkiinde olmak üzere üç kez yer altına batıp tekrar yeryüzüne çıkmaktadır. Bu batıp çıkmalardan yani Yer köprülerden en muhteşemi Hadim Yerköprüsüdür. Zira Göksu Çiftepınar mevkiinde yere batmakta ve 500 metre yer altından gittikten sonra yer yüzüne çıkmaktadır.Göksu bu mevkiide yer altında yolculuğuna devam ederken Çiftepınar köyü altında bir gözden buz gibi bir pınar kaynıyor . Köylüler bu pınara Karasu ismi vermişler. Karasu üstten Göksu altan akarlarken 20 metre yüksekten nehir yatağına dökülerek muhteşem bir şelale oluşturuyorlar. Bu şelale 1968 yılına kadar 30 metre yüksekten dökülürken , 1968 yılında meydana gelen göçük sonrası,yükseklik 20 metreye düşmüştür. Yukarıdan akan Karasu'nun kalkerli olması sebebiyle Karasunun yol güzergahında Travertenler oluşmaktadır. Mavi, yeşil ve travertenlerin oluşturduğu beyazlık bir renk cümbüşüne dönüşmekte seyrine doyum olmaz güzellikler sunmaktadır. Eski su değirmenleri kalıntıları, ceviz ve kavak, dut ve şeftali ağaçlarına bölgede yetişen Kekik, tere. Geven, böğürtlen kokuları eklenince buna bol oksijenli da havasını çam kokusunu ilave edin işte Yer köprü Şelale manzarası !

Bekir Tosun, Tarihte Bozkır ve Çevresi- Yelbeği, İstanbul,2001.s,5-6.

GEZLEVİ ÇAYI

Gezlevi çayı Gök suyu besleyen kollardan biri olup Hadim yöresinin belli başlı akarsularından birisidir. Korualan kasabası sınırları içinde akar. Karakuş Dağlarının sularını Göksu nehrine taşır. Sugözü ve Inbaşı isimli iki küçük kaynak ile beslenir.

Sugözü, Korualan Kasabası içinde “Yenice” olarak isimlendirilen bölgede; Sugözü isimli mevkide doğar. Kaynağını Hadim de “Gölcük” olarak bilinen mağarada toplanan sulardan almaktadır. Civardaki dağlardan toplanan sular,mağarada birikmekte ve “ Ya­nık Harman Çalı” denen mevkide yer altından geçerek “ Sugözü” nden çıkmaktadır.

Su gözü'nden çıkan kaynak, “K avaklar” mevkiinden gelen suları içine katarak, Esetli koyağına gelir. Bu üç kaynağın birleşmesi ile “ Sugözü Deresi ” oluşur. Sugözü Deresi, bu bölgedeki araziyi suladıktan sonra “ Borönü” mevkiine gelir. Borönü'nü geçtikten sonra “Takan Ali Tepesi'”nin batısından geçerek “Talaşlı Seki” arkına ulaşır. Daha sonrada Inbaşı suyuna karışır.

Gezlevi çayını oluşturan ikinci kaynak Inbaşı suyudur. Inbaşı isimli mağaradan kaynağını alır. Borönü mağarasından çıkan kaynak sularını bünyesine kattıktan sonra Sugözü Deresine karışarak Gezlevi çayını oluşturur.

Gezlevi Çayı, Talaşlı Sekiden geçerek Akbelen'in yanında “Kocaböğe” isimli bente gelir. Sonra vakıftan geçerek Yenice düzlüğünün ortasından Korkluca Boğazına gi­ rer. Korkluca taşının dibinden çıkan kaynak ile Mursal'dan kaynağı alarak güçlenir.Daha sonra Acı Ceviz'in dibinde bulunan soğuk pınar ve Ütük mevkiinin sularını toplayarak Değirmen Boğazına Girer. Bu bölgede bu su ile bir çok değirmen işletilir. Gezlevi çayı, değirmen boğazından sonra k asabanın ortasındaki tarlaların or­ tasından geçerek Çatak Boğazı'na gelerek Kayhan Deresine karışır.

Gezlevi çayı, Kayhan deresinin su­ larını alarak kuzeye doğru akar. Daha sonra Dedemli'den gelen su ile birleşerek Göksu Nehri'ne karışır.

Bilal ERDEK, Bütün Yönleriyle Korualan ( Gezlevi) Konya,1998 s. 118.

KAYHAN DERESİ

Korulan kasabası sınırları içinde “Kayhan” isimli vadide hayat bulduğu için bu ismi almıştır. Kayhan Deresi ; Ak Dağ'ın batı eteklerinin suları ile beslenir. Suçatı isimli bölgede , Karabük mevkiden gelen sular ile birleşerek “Kızlar Çıktığı Dağı'nın” doğusundan geçerek, Yal­nız Kaya' mevkiine ulaşır. Bu mevkiden sonra Kayhan Deresi­ nin yatağı birdenbire al­ çalır. Uçurum halini alır. Daha sonra Sugözü mevkine gelerek Gezlevi çayına karışır

AFŞAR DERESİ

Afşar deresi, kaynağını Mahrem dağı (2195) ve Boz dağın (2010 m) eteklerinden almaktadır. Balcılarda karstik fay kaynağı ile beslenerek başlayan dere, batıya doğru yaklaşık 5 km aktıktan sonra güneyden gelen Çetmi deresi ile birleşerek Kuzeybatıya doğru dönmektedir.Daha sonra Taşkent yakınlarında yer alan karstik fay kaynağından sızan suların oluşturduğu Sazak deresini de bünyesine katarak kuzeye yönelmekte ve K uzeye doğru akarak derin bir kanyon vadi oluşturmaktadır. Bu vadiden doğu yönüne doğru keskin bir dönüş yaparak Gökdere ile birleşmektedir.

Afşar Deresi ile Gök dere'nin birleşmesinden sonra akarsu, Göksu adını almaktadır.Bundan sonra Aladağ Yöresi'nde Bademli (Aladağ) köyünün kuzeyinde akışına devam ederek kuzeydeki yüksek plato sahasına yerleşmiş bulunan Kamışlı dere, Pamuklu dere ve güneyden nehre katılan Avoluk dere ile yüksek plato sahaları ve dağlık kesimin suyunu da aldıktan sonra nünü mevkiinde derin bir kanyon oluşturarak Bucak kışla Depresyon'una girmektedir. Bucakkışla'nın kuzeyinde karstik fay kaynağı özelliğini gösteren Afgan çayını da bünyesine alan Göksu Nehri, artık debisi daha da artmış bir şekilde devam ettikten sonra Bucakkışla'nın güneydoğusunda bulunan Kretase kalkerleri içerisinde derin bir kanyon içerisinden geçerek Mut depresyonuna girmektedir.

DEĞİRMEN DERESİ

Korualan kasabası dahilindeki Sinap Dağı'nın kuzey eteklerinden çıkar.Bu yörenin sularını toplayarak Oyuk tepesi ile Kartal Tepesi bölgesine gelerek buradaki sularlı da alarak güçlenir. Daha sonra Karadağ, Tanrı Dağı, Sinekkıran Dağı, Çekiç Dağı, Şalbalı Dağının suları­ nı toplayarak gelen Perşembe suyu ile birleşir. Bu birleşme ile iyice güçlenen dere çağlayıp coşacağı sanılırken Değirmen Deresi Mağarasına girerek kaybolur.

Yeraltına giren Değirmen Deresinin sularının Kurudere vadisinin altından geçerek Dedemli Kasabasının Kara­pınar mevkiinde açığa çıkar