HADİM BÖLGESİNDE YER ALAN DAĞLAR

GEYİK DAĞI:

Geyik Dağları bölgenin en yüksek dağları olup (2900 m.) Akseki-Bozkır ve

Gündoğmuş –Hadim arasındaki arazi kapsar . Dağ üzerinde çok geyik ya­şadığı için bu adı almıştır . Dağ Göçmem Beli ile Ku zeybatı-Güneydoğu is­ tikametinde Deliklipınar B eli arasında uzanır. Geyik Dağının kuzey yamaçları daha az güneş aldığı için karı hiç eksik olmaz. Doğuda Söbüçimen'e doğru olan yerleri hafif meyillerle alçaldığı halde batı ve kuzey etekleri oldukça diktir. Dağın batı kesiminde çok dağ keçisi yaşar. Geyik dağının suyu otu azdır. Bu dağda "Giği gü­ lü" isimli kokusuz gül ve Ipar çiçeğide yetişir . Alanya tarafından Karaboy nuzlu Yörükleri ile ve Çakallar köyü sakinleri yaylaya çıkarlar. Geyik dağı aynı zamanda bir çok kücük göle yataklık eder. Bu göller ; Eğri göl, Yenice Pazar Gölü, Dipsiz Göl, Sülüklü Göl, Karın Gölü bunlardan bazılarıdır.

AK DAĞ (Küçük Geyik Dağı ):

Geyik dağının batısında Gezlevi ( Korualan ) ile Taşkent arasında uzanır ve Hadimi oluşturan dört mahalleden biri olan Hocalar Mahallesi, Ak Dağın eteklerinde kurulmuştur. Dağın yüksekliği 2117 metredir. Ak Dağ ile Ge­ yik Dağı arasında uzanan boğaza Göçem (Göçen) boğazı ismi verilmektedir. Ak Dağın Geyik Dağına bakan Kısmı oldukça dik olup bu kısma halk arasında “ kız uçtuğu” ismi verilmiştir. Güney kemsi ise daha dik olmayıp meşe ormanları ile kaplıdır.Ak dağın bir parçası olan Çaldağı, çevresindeki 72 pınarı ve Kozağacı suyu ile ünlüdür. Hadim içme ve sulama suyu bu dağ çevresindeki kaynaklardan elde edilmektedir. Bahsini ettiğimiz 2117 metre yükseklikten aşağılara indikçe her yönde geniş dalgalı, derli tepeli,.

Güneyde derin bir obruğu içine alan “Çoban Ağaçlık” çayırlık ve ekim yeri olarak kullanılmaktadır. Akdağ çevresinde yer alan köyler, bu küçük düzlüklere tarım yapıp hayvanlarını otlatmaktadırlar.

BÜYÜK EYRE DAGI

Kuzeydogu-güneybati yönlü bir uzanis gösteren bu daglar, Bolkar Daglari'nin devami niteligindedir. Büyükeyse daginin en yüksek noktasi Büyükeyre tepede 2065 m'dir. Mut depresyonunun taban kisimlarinda yükseltinin 200 m civannda oldugu gez önüne alindiginda, depresyonun kuzeydogusunu bir duvar gibi sinirlandiran bu dag ile depresyon tabam arasinda büyük yükselti farki bulundugu görülecektir. Alt Miosene ait kalkerlerden olusan dag, Mut'un kuzeydogusunda meydana gelen faylanmalar nedeniyle aniden yükseklik kazanmaktadir. Bu dagin batisindan akarak Pirinç suyu dere ile birlestikten sonra Göksu Nehri'ne kavusan Sögütözü deresi dar ve derin bir kanyon vadi içerisinde akmaktadir. Kanyon boyunca mostra veren krem beyazi veya bej renkli algli, beyazimsi renkli bosluklu ve kirikli kalkerlere rastlanmaktadir. Kanyonun olusumunda Mut havzasinin Tektonik etkilerle alçalmasi ile taban seviyesi alçalan Sögüt özü deresi üstteki Miosen arazisini kolayca asindirarak alttaki Jura-Kretase kalkerlere sürempoze bir sekilde gömülmüstür. Vadi tabani ile plato sahasi arasinda nispi yükselti farki 700-800 m arasinda degismektedir

ÇEKIÇ DAGI:

Karakus Daglari ile Kara Dag arasinda kalan daglardan birisi de Çekiç Dagidir (2300 m.). Çekiç Daginin çevresi derin vadilerle yarilmis bulunmaktadir, engebe­ li bir dagdir. Otu az, suyu yoktur. Çekiç Daginin çevresinde Tanri Dagi (2408 m.) ve Sinek Kiran daglari bulunmaktadir, burada Dedemli kasabasinin Geris Dagi da taninmis daglardan biri­ dir. Çobanlar bu dagin otunun çok besleyici oldugunu söylerler. Geris daginda Dipsiz Göl adinda küçük bir göl bulunur. Bu dagdan 1990 yillarda çinko madeni isletilmistir

HACIBABA DAGI

2465 metrelik yüksekligi ile Hadim bölgesindeki yüksek daglardan birisidir. Bu dagdaki hakim litolojik formasyonlar genellikle koyu siyah mavi renkli ve iyi tabaklanma gösteren Kretase kalkerleridir. Hacibaba daginin taban kismi ofiolitik bir melanjdan olusmakta ve havza içerisinde Kizilyaka köyünün dogu ve batisinda genis bir sahada yayilis göstermektedir. Dagin havza sinirlarina giren güney yamaçlari derin vadiler, sirtlar ve tepelerle yarilmistir ve dag, plato yüzeyinde hafif egimli ve engebeli düzlüklerle sona ermektedir. Hacibaba daginin yüksek kisimlarinda egimin tabakalarin 40-50° kadar güneye daldiklari yerlerde hogback'ler tesekkül etmis olup dagin zirvesi de böyle bir diklige tekabül etmektedir. Hacibaba daginin üst kisimlarinin masif yapili Kretase kalkerlerinden olusmasina bagli olarak karstik sekillerden özellikle lapyalar kolaylikla gelisme imkani bulmustur. Bu sekiller, Kizilyaka köyü civarinda genis bir yayilis göstermektedir.

HAYDAR DAGI:

Haydar Dagi 2.229 m. yüksekligi ile Hadim Platosunun yüksek daglarindan birisidir.

Bozkir tarafinda bulunmaktadir. Haydar dagindan doguya dogru gidildik­çe Dolhanlar köyünün üstünde Demirli Dagi, 2.125 m. Dedemli'nin güneyinde Kazikli Da­ gi 2172 m. yükseklikle yer almaktadirlar. Batiya dogru gidildigi zaman Kara dagina ulasilir Karadag, 2.505 m ile havzanin en yüksek dagliklarindan birisini olusturur. Boz daglardan baslayarak Haydar dagina kadar uzanan bu daglik sahada, litolojik formasyonlarin çesitli, karisik ve adeta birbiri içine girmis olmasi, Hadim Naplari ile ilgili olmalidir. Nitekim Hadim ve Taskent'in güney, kuzey ve batisindaki yüksek kesimin Hadim Naplan'mn etkisiyle bu günkü morfolojik görünümünü kazanmistir. . Bu daglik saha Devonien yasli kelkerler ile Permo-Karbonifer yasli sistli ve greli kalker ve marnli sistler ile Mesozoik yasli kaiker, sist ve radyoloritii kalkerlerden olusmaktadir. Haydar daginin batisinda neojen yasli kumtasi, marn ve killi kalkerlerin bulunmasi bu daglik kesiminin Paleozoikten Miosene kadar bir seri eski ve yeniformasyonlardan olustugunun göstergesidir. Bunun nedeni, formasyonlarin birbiri üzerine atilmasi, sürüklenmesi ve devrilmesi sonucunda yasli ve genç formasyonlarin karisik bir siralanma göstermesidir.

KARA DAG:

Hadim bölgesindeki yüksek daglardan biridir. 2.531 metre yükseklige sahiptir. Sülek Yaylasinda Geyik Dagi ile Haydar Dagi arasinda yer alir. Güneyinde Egri Göl bulunur. Egri göl yazlari panayirlarin kurulup,güreslerin yapildigi sosyal etkinlik alanidir. Kara Dagin batisinda Gül Dagi (2525 m.) ve Mercek Alani yer alirken Çamli Tepe (2350), Göl Beleni (2300 m.) dag­lari bölgenin diger yüksek daglaridir. Bu bölge ayrica sayisiz magaralari ile ünlüdür.

KARAKUS DAGLARI:

Hadim Platosunun dogu sinirini teskil eder. Kuzeybati-Güneydogu dogrultusunda uzanan sö­nük sekilli yükseltilerin en belirgini Karakus Daglari'dir. Bu dagin en yük­ sek yerine Oyuk Tepesi denir. Bu tepenin yüksekligi 2100 metredir. Batida bulunan tepe­ ye de Kartal Tepesi denir. Dagin batisi engebelidir. Daga dogu tarafindan çikmak daha kolaydir. Karakus Dagi üzerinde Korualan kasabasinin Oyuk Yaylasi bulunur. Suyu ol­dukça boldur. Otu az olan dagda geven bitkisi çok yetisir. Dagin bati eteklerinden çikan sular Degirmen Deresini meydene getirir. Daginin kuzey yönünde yer alan yüksek tepeye “Koyun Esmesi Tepesi” adi verilir.Bu tepenin kuzey bölümünde Buzyer yaylasi uzanir. Karakus Daginin, dogu eteklerinde “ Ballica” yer alirki sulak alanlari ile kiymetli bir arazidir. mevkii bulunmaktadir.

Karakus Daginin güneyinde Gevne yaylasina dogru Sinap Tepesi yükselir. Oyuk Tepesinden daha yüksek olan Sinap Tepesi 2108 metredir. Sinap Tepesinin Güney yüzü Ermenek Göksuyu'nun kolu olan Gevne (Beyreli) deresine bakar. Sinap Tepesi ile Kara­ kus Daginin batisinda Gevne yaylasi olan Koca Alan düzlügü bulunur

KIZIL DAG

Hadim Bölgesinde Yukari Göksu ile Ermenek Çayi Havzasi arasindaki sahanin önemli daglari arasinda Kizil dag ile, Oyuklu dag, Mahrem dagi ve Boz daglar sayilabilir. kuzeybati-güneydogu yönündeki uzamslariyla bu daglar birbirinin devami niteligindedir.

Kizil dag en yüksek yerinde 2244 m yükseltiye ulasmakta olup Yaglica tepede 2228 m yükseltiyle batiya dogru devam etmektedir. Kizil dag, Jura-Kretase yasli kalkerler ile Kretaseye atfedilen ofiolitler ve Mesozoik yasli sist radyolarit ve kalkerlerden olusmaktadir, dagin güney kesimi kuzeybati-güneydogu yönlü faylarla parçalanmistir. Kizil dag ayni zamanda Mut depresyonunun en batisinda kalan yüksekliyi olusturarak dogu eteklerinden geçmekte olan bu faylarla Mut depresyonunun bati ve güney sinirinin sekillenmesinde önemli bir rol oynamistir.

Kizil dagi batiya dogru takip eden Oyuklu dag, Kocapinar tepede en yüksek noktasina ulasmaktadir (2213 m). Mahrem dagi ise 2195 m'lik yükseltisi ile bu yüksek silsileyi batiya dogru devam ettirmektedir. Bu daglarin her ikisi de stratigrafik yönden birbirlerinin devami niteliginde olup ayni formasyonlardan olusmaktadir

YILDIZ DAGI

Alacabel ile Kizil inis beli arasinda uzanan yüksek daga Yildiz Dagi denir. En yüksek noktasi Ipek tepesidir. 2618 m.dir. Ipek tepesinin dogu tarafinda yer alan büyükçe bir çukur yaz kis her mevsim kar ile doludur. Yildiz Dagi, çok kayakli ve engebelidir. Dagin tepesinde “Insu” isimli bir magara yer alir. Magaranin içi su ile dolu olup dagin zirvesindeki tek su kaynagi bu magaradir. Dagin etek kisimlari, ladin, ardiç ve katran ormanlari ile kapli iken yüksek kisimlari çiplak ve kayaliktir. K ayalar arasinda bol miktarda ot çiçek ve geven yetisir. Yildiz Dagi bu özelliginden dolayi yaylacilari ve Yörükleri kendine çeker. Sülek Yörükleri ile Manavgat'in Çimili Bölgesi sakinleri, Yildiz dagina çikarak aricilik yaparlar..

Sülek Yörüklerinden dolayi Yildiz Daginin kismindan Bozkir'in Karacahisar Köyü üstündeki Kuzukulagi Dagina kadar uzanan yüksek yaylaya Sülek Yaylasi adi verilmistir

Agah BÜYÜKAYDIN, Dünkü Hadim , Ankara, 2002 s.12 ( Bu eser Yayımlanmamış el ile çoğaltılarak dağıtımı yapılmıştır.

Bilal ERDEK, Bütün Yönleriyle Korualan ( Gezlevi) Konya,1998.s, 90.