Antik ÇagTarih öncesi çaglar deyimi ile toplumlarin kendileriyle ilgili henüz dolayli yada dogrudan bilgi veren yazili belgelerin bilinmedigi dönemler kast edilmektedir. Bu dönemlere ait bilgiler , günümüze karar gelebilmis maddi belgelerin arkeoleoglar tarafindan yapilan kazilarda ortaya çikarilarak incelenmesiyle elde edilebilmektedir. Maddi belgelerden , günümüzde artik yasamayan insan topluluklarindan kalan her türlü esya ile mimarlik ve sanat eserleri anlasilmalidir. Bu belgelerin disinda o dönemlerde yasayan toplumlarin fikir ürünleri diyebilecegimiz yazili belgeler de bulunmaktadir. Maddi belgeler ile yazili belgelerin okunmasi sonucu elde edilen bilgilerin yorumlanmasiyla toplumlarin, bölgelerin ve insanligin geçmisi aydinlatilmaya çalisilmaktadir .Eger bir toplum kendisiyle ilgili dolaysiz bilgi saglayan belge üretme asamasina ulasmamis fakat yakin çevresinde yer alan ve yaziyi kullanmasini bilen baska toplumlarin belgeleri, o toplum ile ilgili bilgi veriyorsa , söz konusu toplumun Protohistorik bir çag yasadigi söylenebilir.

Tarih öncesi çaglarda, ilk insan topluluklari yasamlarini avcilik ve toplayicilik üzerine kurmuslardir. Zira insan nufusu çok az ,buna karsin dogal yiyecek miktari çok fazlaydi. Insanlar bir sey üretmeden yakin çevrelerinde hazir bulunan dogal kaynaklari kullanarak hayatlarini sürdürebiliyorlardi. Bunun için akarsu yada göl kenarlarina yerlesmek dogal magaralarda barinmak kafi geliyordu. Yerlestikleri yerden daha bereketli avlanma alanlari bulduklari zaman göç ediyorlardi. Bu genelde hayvan sürülerini takip ederek yapiliyordu. Takip ettikleri hayvanlari , çakmak tasindan yapilmis basit el aletleri , kesici - delici silahlar ve çok basit kazi aletleri kullanarak avliyorlardi. Bu devire, kullanilan el aletleri ve kazilarda ele geçen diger maddi kültür varliklarindan dolayi Eski Tas Devri anlaminda Paleolitik Çag adi verilmistir. Bu devirde yasayan insanlar sadece hayvanlari avlamak yada etraflarindaki yiyecekleri toplamanin yaninda eristikleri bilgileri kayit yapmak yada duygu ve düsüncelerini aktarmak için magara duvarlarina resim yapmislardir. Antalya yakinlarinda bulunan Karain, Beldibi. Belbasi, Alanya’daki Öküzini ve Isparta’daki Kapaliin bu magaralardan bazilaridir.
Orta Tas Devri anlamindaki Mezolitik çagda insanlar, henüz besin üretimine geçmedikleri avcilik ve toplayicilikla hayatlarini sürdürdükleri yine tas aletler kullandiklari anlasilmaktadir. Antalya yakinlarinda bulunan magaralarda yapilan kazilar ve bu bölgede yapilan incelemelerde bulunan el aletleri bu döneme ait olup Mezolitik dönemde bile bölgemizde yasam oldugunun kaniti durumundadir.
Yeni Tas Devri anlamina gelen Neolitik çagda insanlar , yabani bugday tohumlarini ekerek ilk besin üretimi gerçeklestirmislerdir. Daha sonraki dönemlerde bu tohumlar islah edilmis bazi hayvanlar evcillestirilmis ve topraga baglanma ve yerlesik hayata geçmek gündeme gelmis ve ilk basit köyler kurulmustur.
Bu devirlerde Konya ovasi büyük bir göl durumundadir ve bu durum IÖ. 16.000 yillarina kadar devam etmistir. Gölün sularinin çekilip iklimin yumusamasiyla elverisli bir durama gelen bu bölgede özellikle Sugla yöresi ve Beysehir gölü kenarlarinda ilk yabani bugday üretimi gerçeklestirilmistir.
Konya’ya 30 , Hadime 90 km mesafede yer alan Çatal höyük’te 1961 yilinda baslatilan ve araliklar ile sürdürülen kazilarda bu döneme ait bir çok el aleti ve keramik parçalari ile yanmis bugday ele geçirilmistir. Karbon ondört ( C14 ) metodu ile yapilan tarihlendirme çalismalarinda bu kalintilarin IÖ. 7.100-6.300 yillarina ait oldugu anlasilmistir.

Çatalhöyük’ te yapilan kazilardan burada yasayan insanlarin evlerini kerpiçten yaptiklari, pencere kullanmadiklari, kapi olarak evlerin damindan gerildigi, evlerin iki oda bir kiler tipi yapildigi anlasilmaktadir.Odalar 25 m2 boyutlarinda olup , giris merdiveni odanin güneyinde yer almakta odanin hemen yaninda firin ve bir deponun yer aldigi mutfak kismi bulunmaktadir. Odalarin dogu kismina agaç dikmeler ile sekiler yapilmistir. Bu sekiler, oturma veya yatma yeri olarak kullanilmis ölüler, evlerin yada sekilerin altina gömülmüstür. Çatalhöyük’te yapılan kazılardan, bu kültürü meydana getiren insanların bölge de yetişen her türlü bitki ve ağaçtan yararlandıklarını göstermektedir. Gökdere’nin kenarında yetişen sazlardan sepetler örülmüş , kilden kap kaçak ve çömlekler yapılmış, Dedemköy civarlarından getirilen madenler işlenerek , iğne, mızrak ve çeşitli süs eşyaları üretilebilmiştir. İÖ. 5.700-5.600 yıllarında bilinmeyen bir neden ile Çatal höyük insanları Çarşamba Çayı’nın diğer kıyısına geçerek yer değiştirmişlerdir. Aynı yıllarda Burdur yakınlarındaki Hacılar Höyüğünde tahribat olduğu tespit edilmiştir. Bu yer değiştirme güvenlik gerekçesiyle yapılmış olabileceği düşünülmektedir. Yine yakın çevrede yer alan göller bölgesi , Tarsus, Mersin ile Karaman yakınlarında yer alan Canhasan ve Aşıklı, neolitik çağın önemli merkezlerinden bazılarıdır. Neolitik çağın ardından kelime anlamı Bakır -Taş olan Kalkolitik çağ başlamıştır. Kalkolitik çağda avcılık ve toplayıcılık önemi kayıp etmiş, tarım ve hayvancılık gelişmiştir. Bu durum sanata ve düşünceye yansımış, mağara duvarlarına av sahneleri ve güçlü erkek resimleri yapılmaz olmuş, bunun yerine bereketi simgeleyen kadın figürleri ve heykelleri yapılmaya başlamıştır. Taş yerini madene ve özellikle bakıra bırakmış madeni eşya kullanımı yaygınlaşmıştır . Madeni el aletlerinin yardımı ile daha büyük ve güzel evler ve heykeller yapılmıştır. Yaşam araçlarında meydana gelen değişiklik inanç ve adetlere yansımış ve ölüler evlerin ,odaların altına değil özel yerlere ( Mezarlıkları ) gömülmeye başlanmıştır. Bu çağ İÖ. 3.000-2.000 yıları arasında devam etmiş ve son dönemlerde kalay ile bakırın karışımından daha sert ve dayanıklı olan Tunç bulunmuştur. Konya - Hadim ve çevresinde yer alan höyüklerde yapılan kazılarda özellikle Çatalhöyük ve Canhasan da elde edilen birçok eşya bölgede yer alan müzelerde sergilenmektedir. Tunç çağından sonra önce Protohistorik çağ yazının bulunması ile de historik çağ başlamıştır.