İklim ; fiziki coğrafya unsurları üzerine yaptığı etki kadar ,insanların yaşam tarzlarını sosyal ve iktisadi faaliyetlerini, yerleşme ve konut tiplerini doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen en önemli faktörlerdin biridir .

Hadim idari olarak Konya iline bağlı olmasına ve iç Anadolu bölgesi içinde kabul edilmesine karşın; iklim olarak Akdeniz Bölgesi içinde yer alır. Bölgede İç Anadolu Karasal İklimi ile Akdeniz İklimi anasında geçiş tipi özellikler görülmektedir. Dağların uzanış doğrultusu ile yükseltiden dolayı Akdeniz iklim özelliklerini taşıyan hava kütleleri Hadim Merkez ilçe üzerine kadar sokulamaz. Bu hava kütlelerinden bir kısmı Göksu Vadi yatağını izleyerek, Aladağ Boğazına kadar sokulmaktadır. Aladağ Vadisinde Akdeniz İklimi hüküm sürerken Hadim Merkez ilçe ve yakın çevresi karasal iklimin etkisi altında kalmaktadır. Bu bölgede hüküm süren karasal iklim, Konya ikliminden farklı özelliklere sahiptir. Bu farklılık Hadim'in sahip olduğu ortalama 1500 m yükseklikten ileri gelmekte olup yazların daha serin geçmesine ve Konya'dan daha fazla yağış almasını sağlamaktadır.

Nadir ÇOMAK, Yukarı Göksu Havzası'nın Coğrafyası ,İstanbul ( Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayımlanmamış Doktora Tezi ) 1998, s.33.

YAĞIŞ

Genel olarak 30-40 derece enlemleri arasında yağış rejimini , rüzgar kuşaklarının yıllık kayma hareketi sonucu bölgenin yazın subtroikal yüksek basınç, kışın batı rüzgarları-siklon kuşağının etkisinde kalması belirlemektedir Göksu Vadi Sahası( Aladağ Boğazı ) ve Hadim tarafları Akdeniz ikliminin etkisi altında bulunmakta tipik yaz kuraklıkları ve kış yağışlarının hakim olduğu görülmektedir.Ortalama yağış miktarı Hadim'de 654 mm.dir.

Hadim'in içinde bulunduğu bölgede yağışların mevsimlere dağılışı gözden geçirildiğinde en kurak mevsimin yaz, en yağışlı mevsimin kış olduğu görülmektedir. Bu bölgeye yağan yağışların yaklaşık % 50,2 si kış mevsiminde gerçekleşmektedir.( Bozkır %46,4,Sarıoğlan %43 )

Kış mevsiminden sonra yağışlar en çok ilk baharda olmaktadır. İlk baharda Hadim' de yağışların %25, Bozkır %5.9, Sarıoğlan % 30.2 ) bölgede yağışların mevsimlere dağılışını ve yağış miktarlarını gösteren tablo aşağıda çıkarılmıştır.

Hadim Bölgesine Düşen Yağış Miktarının Mevsimlere Dağılım Tablosu

Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı gibi Hadim'in Aladağ Boğazı bölgesinde kalan arazilerinde yağışlar büyük oranda kış aylarında düşmekte yazlar ise kurak geçmektedir.Bu durum, tipik Akdeniz iklim özelliklerini yansıtmaktadır. Buna karşın Merkez ilçe ve yakın çevresinde kalan kesimde ise yağışlar genelde kış ve ilk baharda görülmekte yazlar kurak geçmekte ve karakteristik karasal iklim özellikleri görülmektedir.

Hadim bölgesinde yağışlar,esen rüzgarlar ile ilişkili düşmektedir.Güneyden esen poyraz Akdeniz' in nemli hava kütlelerini Hadim merkez ilçe üzerine kadar taşımaktadır. Akdeniz bölgesinde ısınarak yükselen nemli hava kütleleri, Haydar,Yıldız, Geyik ve Akağı aşarak Hadim üzerine geldikleri zaman İç Anadolu'nun kuru ve soğuk hava kütleleri ile karşılaşmakta ısının düşmesi sonucu nispi nem oranı artmakta ve yağış olayları meydana gelmektedir. Yağışlar bahar aylarında yağmur, kış aylarında kar şeklinde düşmektedir. Kar bazen o kadar yağar ki, yollar kapanır bölge ile irtibat kesilir. Kar yağışı yoğun olarak Kasım –Şubat döneminde yağar .

Hadim'in rakımı 1500 metredir. Bu yükseltiden dolayı yağışlar kış aylarında kar şeklinde düşmektedir.Bu bölgede kar yağışlı günlerin ortalaması Hadim de 28 gündür. Yine ortalama verilere göre Hadim de yılın 8 ayında kar yağışı görülmektedir. Kış ayalarındaki karlı günlerin yıllık değeri Hadim' de % 51,5 olarak gerçekleşmektedir.Karla kaplı günlerin aylara dağılım tablosu aşağıda çıkarılmıştır.

Karla Kaplı Günlerin Aylara Dağılım Tablosu

Kar yağışı bu bölge için oldukça önemlidir. Zira karın yavaş yavaş erimesi ile oluşan sular tarım topraklarını beslemekte yer altı sularını desteklemektedir.Bölgede geçim kaynaklarından biri olan bağcılık ve bağ çubuklarının su kaynağı yağan kardır. 1998-2001 yıları arasında kar yağışının az olması 2001 Ağustosunda su sıkıntısı doğurmuş ve Göksu'yu kuruma noktasına getirmiştir

E.OĞUZ, Genel Klimatoloji , Ankara 1993, s.233.

Bekir TOSUN, Bozkır ve Çevresi –Yelbeği, İstanbul 2001,s.108.

BASINÇ VE RÜZGARLAR

Güneşin zahiri hareketlerine bağlı olarak yıl içinde yer değiştiren basınç kuşaklarının denetiminde,yaz ve kış mevsimlerinde Anadolu ve çevresindeki denizler üzerindeki ısınma farklılıklarına bağlı olarak ortaya çıkan basınç merkezleri, Yukarı Göksu havzasında basınç ve rüzgarları belirleyen en önemli faktördür.

Ülkemiz genelde Basra alçak basınç merkezi ile Asor yüksek basınç merkezinin etkisi altında kalmakta ve rüzgarlar ile yağış bu basınç merkezlerinden etkilenmektedir. Bozkır ve çevresinde ise rüzgarlar bu bölgede etkili olan basınç merkezlerinden çok yeryüzü şekillerinin etkisi ile şekillenmektedir.Topografya yüzeyini derin bir şekilde yararak Akdeniz ile Toroslar'ın yüksek kesimleri arasında bir vadi sistemi oluşturan Göksu Nehri ve kolları, rüzgar yönlerini belirleyen en temel faktördür.

Bu bölgede vadi sisteminin uzanışına uymamakla birlikte birbirine ters iki ayrı rüzgar yönünün hakim olduğu görülmektedir.Bu rüzgarlardan birisi vadinin yukarısına doğru, diğeri ise aşağısına doğru esmektedir.Bu rüzgarların her ikisi de estikleri yöne doğru hızların artırarak devam etmektedirler.

Bu faktörlerin etkisi altında rüzgarlar Hadim'de Kuzeydoğudan esmektedir. Zira Akdeniz'den gelen hava kütleleri ilk önce Mut depresyonuna girerek burada güneydoğu yönlü bir rüzgar oluşturmaktadır.Buradan vadi boyunca Hadim, Bolat Deresi mevkilerine gelen rüzgarlar hızlarını artırarak kuzey doğudan esmeye başlamaktadır.

Diğer bir rüzgar ise Hadim'de batı yönünden esmektedir. Yüksek plato ve dağlık kesimden başlayarak Hadim civarında güneybatı yönlü bir rüzgar eserken Göksu vadisinin aşağı kesimlerine doğru vadinin uzanışına uygun olarak kuzey batı yönünde esmeye başlamaktadır.

Hadim ve çevresinde, lodos, karayel, poyraz isimli rüzgarlar esmektedir.Bu bölgede lodos güneyden, poyraz kuzeyden eser. Rüzgarlar ile ilgili yöre halkı; Poyrazın mahsule iyi geleceği ve ağaçları canlandıracağına inanmaktadır.

ÇOMAK , aynı yer ,s. 50

NEM VE BULUT

Havanın bulutlu yada açık olması, gün boyunca ölçülen sıcaklık değerlerini ve güneşlenme

süresini etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Bu konuda Bozkır ve Hadim meteoroloji istasyonlarının ölçümlerinden yararlanılacaktır .

Hadim istasyonunda yapılan 26 yılık rasat ortalamalarına göre yıllık ortalama bulutluluk 4.1,

olduğu tespit edilmiştir.

Havadaki su buharı miktarı ve sıcaklık derecesine bağlı olarak değişen nispi nem miktarı buharlaşmaya engel olması ve kuraklığı hafifletmesi bakımından önemlidir. Hadim ve Bozkır meteoroloji istasyonundan alınan verilere göre nispi nem Hadim'de %58, olarak ölçülmüştür.

Nispi nemin aylara dağılışında en düşük nem miktarı Hadim'de Ağustos ( % 44) aylarında ölçülmüştür. Nispi nemin en yüksek olduğu aylar ise aralık ayı olup Hadim'de %74 olduğu tespit edilmiştir. Bu değerler bize sıcaklık yükselirken nispi nemin düştüğü ,azalırken yükseldiğini göstermektedir .Buda nispi nem miktarının yaz aylarında düşük, kış aylarında yüksek seyredeceği anlamına gelmektedir. Türkiye geneli için de geçerli olan bu durum sıcaklık ve frontal faaliyetlerle ilgilidir.

Güneşlenme durumu incelendiğinde yılık açık günlerin ortalaması Hadim'de 132.3, Açık günlerin mevsimlere dağılışı göz önüne alındığında en açık günler, sonbaharda yaşanmaktadır. Hadim'de kapalı günler, ortalama 15 gün sürmekte ve bu günler Ekim- Mayıs ayları dışında yaşanmaktadır.

ÇOMAK , aynı yer, s.47.

SICAKLIK

Hadim, Bölgesinde 1964 yılında kurulmuş olan “Hadim Meteoroloji İstasyonu” tarafından ölçümler yapılmaktadır. Hadim Meteoroloji İstasyonu 1450 m yükseltide rasat yapmakta olup bu istasyon tarafından yapılan ölçümler sonucu elde edilen sıcaklığın aylara dağılımını gösteren değerler aşağıda tablo da gösterilmiştir.

Yılık Sıcaklığın Aylara Dağılım Tablosu

Tablodan da anlaşılacağı gibi Hadim de en yüksek sıcaklık değerleri Temmuzda en düşük değerler ise ocak ve aralık aylarında görülmektedir.

Ortalama sıcaklık değerleri Tablosu

Yaz mevsiminin ortalama düşük sıcaklıkları Hadim'de 11 ilâ 14 °C, arasında değişmektedir. Ortalama düşük sıcaklıkların en yüksek olduğu aylar temmuz ve ağustos ayıdır.Bu iki ayın sıcaklığı da birbirine eşit veya çok yakındır. Hadim'de her iki ay 14, °C)

Sıfırın altında olan sıcaklık değerleri Şubat ayından itibaren devamlı bir yükselme göstererek Temmuz ayında maksimum değere ulaşmaktadır.Sıcaklık değerleri Eylül ayından itibaren belirgin bir şekilde düşmekte ve aralık ocak aylarında düşüş devam etmektedir. En düşük sıcaklık değerlerinin gerçekleştiği ocak ayında başlayan don olayları kış mevsimi boyuncu devam etmekte ve Hadim ve çevresin de bir yılda ortalama 107 gün don olayı yaşanmaktadır. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü verilerinden yararlanılarak oluşturulan aşağıdaki tabloda don olayının kış ve bahar aylarına dağılım tablosu aşağıdadır.

Don Olaylı Günlerin Mevsimlere Dağılım Tablosu

Yukarıda verilen iki tablodan da anlaşılacağı gibi Hadimde kış ve yaz ayalarının belirgin olduğu görülmektedir. Bu belirginlik kontinentalitenin artmasından kaynaklanmaktadır.

Hadim'de yıllık En Yüksek ve En Düşük Sıcak değerleri tablosu

Hadim ve çevresinde soğuk ve kar yağışlı kış mevsimini nispeten serin bir ilk bahar, sıcak ve kurak bir yaz dönemi ve nihayet oldukça kurak bir sonbahar yaşanmaktadır. Bu bölgede yılık sıcaklık ortalaması 9,5 C olarak gerçekleşmektedir.Hadim istasyonunun kurulduğu 1964 yılından bu güne kadar yapılan ölçüm ortalamalarına göre en düşük sıcaklık -7 c olarak ölçülmüştür.

ÇOMAK, Yukarı Göksu Havzasının Coğrafyası ,s. 36.