DEYIM

ANLAMI

AGZI KULAGA VARMAK

Halinden son derece memnun olup çok gülmek

ALLAH ARAZ OLASIN

Allah razi olsun.

ASKER AGIZLAMAK

Askeri yolcu etmek

AS'INIZDAN YEMEM AMMA, TANDIR KÖMBENIZDEN BIRAZCIK ALIRIM:

Çarsi ekmeginin, yani firinda pisirilen ekmegin herkes tarafindan alinip yenilemedigi dönemlerden kalan bir deyimdir.Özenti anlatir.

AY GÖRDÜM ALLAH, AMENTÜ BILLAH

SAVKU VURSUN YÜZÜME

DÖKÜL GÜNAHLARIM SU KAHPENIN KIZINA

Ay ilk görüldügünde, yani hilâl iken dilekler dilenir. Bu sözler de sik sik söylenenlerden biridir.

AYNA GETIR BAKISALIM, TEREZI (Terazi) GETIR DARTISALIM

Benden ne güzelsin, nede fazla degerlisin

BOGARSAMAK

Inegin çiftlesmek için bogayi istemesi

CAYIRTIYA CUYURTUYA BEREKÂT, ON ONIKISINE SELÂVAT

Eletir çikaranlar kazma ILE zorlayarak (kanirtarak) kökenleri çok koptugunu fark ederler. Iste o zaman eletirin bereketli olmasini ve her kazma vurusunda on on ikisinin birden çikmasini bu deyim ile dile getirirler.

ÇALIYI BASINDAN SÜRÜMEK

isi zorlastirma

ÇARIK BISELEMEK

Çariklara çam agacindan çikarilan biseyi sürmek

DAGDA ODUNU GÜZEL, EVDE KADINI GÜZEL OGLUM

Küçük yasta dagdan odun getirmege baslayan çocuklara, komsu hanimlarin tesvik edeci sözleri

DAGDAN AGRI

Dogruca, dagdan yürüyerek

DISI ELI, IÇI BENI YAKAR. YAHUTTA; DISI GÜZEL DAG ELMASI

Görünümü çok güzel ama, aslinda bes para etmez anlaminda.

DISLIK VERMEK

Sürekli rahatsiz edip isin tadini kaçirmak

EGER-I MEGER

Inan ki, bana kalirsa.

EKMEK BIDIRIN YEN YEN KUDURUN:

Yaramaz çocuklara söylenir. Ekmek bol geliyor, yeyip yeyip kudurun.

EKMEK, PADISAH PILÂV VEZIR GERISI VAZIR VUZUR

Ekmek pilâv olsun ötekiler olmasa da olur.

EL ALEME MAT OLMAK

Herkes tarafindan ayiplanmak

ELI UZUN OLMAK

Hirsizliga aliskin olmak

EME YARAMAZ

Ise yaramaz.

ENBELLIGI KALINLASMIS

O kadar çok söylenmis uyarilmis ama o, aldiris etmez olmus. Dügen sürülen öküz'e yürümesi için ucu çivili övendire öyle çok batirilmis ki, artik derisi kalinlasmis aci duymaz olmus.

ENBELLIGI ZAYIF

Cani tez

ER'E KAR GIBI, KAR'A KOR GIBI

Ilkbaharda öylesine bir lôdos eser ki, insanimiz üsüdügü halde buzlar buzlar çözülerek akip gider. Bu rüzgâri bilenler, artik buna kar dayanmaz, Er'e kar gibi kara kor gibi esiyor derler.

ET ETLENDIRIR, TATLI KUVVETLENDIRIR

Bu söz daha ziyade zayif kisileri yemege özendirmek için söylenir

GAMITMAK

Bosuna ayak üstü dinelmek

GÂVUR BOGAZIYIN DAVULU VARDA ÇALAR:

Sik sik acikarak yemek yeyen çocuklar böyle azarlanir.

GÂVUR KARINCASI

Sari karincalarin tümü

GÖKSAKALLI: UGURSUZ

kir sakalli, sevimsiz ihtiyar

GÜN AKSAMDAN KIZARIRSA ÖKÜZÜ YEMLE, SABAH KIZARIRSA ATINI GEMLE

Gün aksamdan kizarirsa açik ve güzel olacaktir. Çifte bile gidebilir. Eger sabah kizarirsa bil ki yagis vardir. Kaçmak için atini gemle

HERKES EVINE SEYTAN DAMINA

Artik yatma zamani gelmiste geçiyor bile. Herkes evine gitsin anlaminda kullanilir.

HILE HARMANINI BULUR.

Hile gün gelir mutlaka meydana çikar ve hak yerini bulur

HO DEDIKÇE TINAZA GITMEK

Aksi. (gel dedikçe giden cinsinden

IGLEDI IPLIGE DÖNDÜ

Çok zayifladi

IMECIYE KURT GÖSTERMEK

Çalismakta olanlarin dikkatini baska tarafa çekip, onlari mesgul etmek

KAYIS ATMAK

Yükü baskasinin üzerine atmak

KURT AGZI BAGLAMAK

Sürüden ayrilarak kaybolan Koyun, Keçi veya Sigira kurt yemesin diyerek yapilan bir düzen. Bir makas agzi açik olarak okunur. Sonrada hayvan bulunana kadar kapanmaz. Inanca göre Kurt Keçiyi bulsa bile çenesini oynatamayacagi için yiyemeyecektir.

MIRRIGI EGILMEK

Surat asmak

NÜZUL OLMAK

Felç olmak

OGLAN DEYIL GÖZ BONCUGU,

ALIR KAÇAR EL KANCIGI,

BAKA KALIR ANACIGI.

Bu sözlerle oglan çocuguna verilen deger dile getirilir.yasli hanimlar erkek bebekleri, torunlari severken bu cümleleri kullanirlar

OGLAN IÇINDE KIZIL ESEK

Oglanlarla birlikte oynamasi ayiplanan kizlar için söylenen söz.

ÖDÜ SITMAK

Çok korkmak, akli basindan gitmek

ÖLMÜS ESEK KUTTAN MI KORKAR

Artik her sey bitmis bundan sonra ne olursa olsun, önemli degil.

ÖLÜM ÖLÜM YA HIRLAMAK NIYE

Ölüm mutlak ise, sizlanmaga gerek yok

ÖNDE GIDEN ÖNELEK BURNU BO.A DINELEK

Önde gideni engellemek için söylenir.

SEMERI VURUNCA ESEK, EGERI VURUNCA AT OLMAK

Her ise uyum saglamak, her seyi bilmek, becermek.

SÖKELE YAKALAMAK

Tifo, tifüs g i ibi bulasici hastaliga yakalanmak ,

SUYUNDA GITMEK

Baskasinin gittigi yoldan gitmek

SÜTILIMAN OLMAK

Öfke ve kizginligin bitisi, sakinlesmek.

SISKINLIGIN ZORU

Azginligin, edepsizligin sebebi

TATLI GICIMIK

Tatli kasinti

TILKI GIBI OLMAK

Zayif olmak

TÜRÜM TÜRÜM TÜTMEK

Çok güzel kokular çikarmak

ÜNÜ GÖGE DIREK

Göklere dogru haykirmak.

VICCIN VICCIN, YAYLAYA GÖÇÇÜN, AYRAN IÇIN

Yayla zamani, aci ilkbahar aylaridir. O günlerde güzel ötüsleriyle kuslar, yaylaya göçe çagirir gibi seslenirler.

YAKIM YAKMAK

Bir olayla ilgili olarak destan söylemek

YIVLEYIP DURMAK

Çok üstüne gitmek.

ADAR

Oyunda es.

AHMAT

Ahmet

AKRAN

Ayni yasta olanlar.

A LACA

Renkli desenli

AS

Yemek

AVAR EKMEK

Sebze ekmek veya dikmek

AVG I N

Toprak alt i na yap i lan suyolu

AVKU

Bir çesit çam kabugu

AYIRTMAK

Yol çati

BEDAVRA

Keklik kapani

BELIK, PELIK

Saç örgüsü

BIÇKI

Destene

BISIRGEÇ

Saç üstünde pisen ekmegi çeviren tahta alet

BOBUÇ

Küçük testi

BOYRA

Degirmene su getiren oluk

BÖGÜ YANA

Amcanin karisi

BULAMAÇ

Un Çorbasi sivi pekmez helvasi

CILLIK

Oyun bozanlik etmek. Bir isten vaz geçmek

CIVLAK

Her seyini kaybetmek

CICE

Abla

CIVLEMEK

Herhangi bir seyi baskasina batirmak yada sokmak

CURBA

Üzümlerin sikildiktan sonra geri kalan posasi

ÇAKILDAK

Degirmen tasinin üzerine vuran agaç parçalar

ÇAMIS

Huysuz katir

ÇANAK

topraktan yapilmis mutfak esyasi

ÇAPA ÇAPALAMAK

Çapa yapmak

ÇEHENI, ÇELEN

Saçak, dam saçagi

ÇEPIS

Bir yasindaki teke

ÇIRIK

Çarik giyerken ayaga sarilan yün vekil kumas parçalari

ÇÖMLEK

Topraktan yapilmis, sapli, agzi büyük uzunca kap

ÇÜZGÜN

Yassi tas veya salgam gibi sebzelerden atilmak için kesilen parça

DAGAR

Küp seklinde büyükçe toprak kap

DASTAR

Bas örtüsü

DIRGEN

Üç disli sap, ot, karistirmaya yarayan bir araç

DOLAK

Dize kadar sarilan kumaslar. Çarik giyerken sarilirdi

DOSANI

Kullanilmis esya

DÖKÜNTÜ

Davara gitmeyen hayvanlara, oglak veya kuzulara denir.

DÖSEK

Yer yatak

DÜDEN

Suyu altina geçiren dibi delik çukur

EGIRTMEÇ

Kirman

EGSERI

Demirci yapmasi insaat çivisi

EGSI

Yarim yanmis odun parçasi

ELELE

Hayret etme sözü

ELLEHELEM

Her halde ihtimal

ELLIK

Eldiven

ESIRANI

Hamur biçagi

ESIRGENMEK

Birbirine arkadaslik etmek

GANCIK

Esek veya köpegin disisi

GANDAK

Ark üzerindeki büyük çukurlar

GAVUT

Bugday, misir gibi çesitli yiyeceklerden karistirilarak

GAYRI

Sonra

GELINCICE

Dayinin karisi

GERIZ

Üzerinden su geçen agaç ark

GOCACIK

Hayvan semerlerinde iplerin tutturuldugu çikintilar

G Ö LLE

M i s i r, bu g day gibi tah i llar i tencerede pi s irmekle elde edilen yemek

GÖN

Boyun bas hayvanlarin derisi

GULLAP

Demirci yapmasi mentese

GUNNACI

Köpek ve eseklerin hamile olani

GUNNADI

Esek veya köpek dogurdu

GUSSAK

Bele baglanan kumas, kemer

GÜDÜK

Kisa

GÜLÜM

Küçügüm, sevgili küçügüm

HASÇA

Ayse

HASIL

iplikleri saglamlastirmak için sürülen bulamaç

HAYVAN GÜTMEK

Hayvanlari otlatmak

HELKE

7-8 litrelik bakir kova

HERIF

Erkek koca

HILE

Azicik

H Ö MERMEK

Kafa tutmak

IRBEGIM

Ibrahim

IRBIK

Topraktan yapilmis ülüklü (emzik) su testisi

IRECEP

Recep

ILGIDIR

Yumak halindeki ipi çile haline getiren araç

ILIK

Dügme, dügme takilan delik

IRAMAZAN

Ramazan

KAKILI

Pek çok

KAKLIK

Dagda su biriken tas üzerindeki çukurlar

KAN AYAKLI

Kadin

KAZAK

Kilibik olmayan erkek. Fanila

KELEVE

iplik çilesi

KEPIR

Taslik verimsiz arazi

KIRKLIK

Koyun keçi kirkmada kullanilan özel makas

KIVRACIK

Çabucak

KILE

Bir tahil ölçegi Gaz tenekesinin dörtte biri

KOLAN

kil ipinden dokunan enli uzun ip

KOSULMAK

Sarki veya türkü söylemeye katilmak çifte kosmak

K Ö MBE

B ü y ü k ekmek, de g irmen f i r i n i n yap i lan ekmek

KUZAN

Dagin kuzey yönü

KÜKÜRT

Boz armut (Ahlat) kurusu

KÜLÜMCE

Bayramlarda yapilan üzerine pekmez peltesi sürülerek yapilan baz­ lama

KÜP

Topraktan yapilan içine pekmez gibi seyler konan kap

KÜRE

Atlarin katirlarin disilerinin erkek istemesi

L'SMANÇ

Siparis

MALAMA

Tinaz

MANA

Sogan, salga gibi sebzelerden tohum elde etmek için dikilen yum­ rular

MEYNET

Mehmet

MIH

Demir çivi

MISMIL

Dogru dürüst

MUHARI

Baca

NALÇA

Ayakkabi ökçesine çakilan demir

NIRE

Nere

NIRE GIDEN

Nereye gidiyorsun?

NÖGÖRÜN

Ne yapiyorsun?

ODUN EYLEMEK

Odun kesmek

ÖGEÇ

iki yasindaki teke

ÖRTME

Etrafi açik dam

ÖRÜ

Davan gece otlatmaya çikarmak

PARDI

Damlari örtmek için ardiç agacindan yapilan tahta

PATAZ

Bir avuç içi dolusu, tutam

PESKIR

Yerli bezden yapma yüz havlusu

PILI

Ev esyasi

PIRTI

Giyecek esya

PÜR

Ladin yada ardiç yapragi veya çam yapragi

SAÇ

Üzerinde ekmek pisirilen daire seklindeki araç

SADIRLI

Pantolonu donu kirli, islak olan

SAHAN

Yemek Tabagi

SALLI TAS

Magaranin agzinin üstüne uzanan tas küçük magara

SEDEF

Dügme

SEKI

Genis düzlükler

SINDI

Makas

SIRIM

Öküz derisinden ip seklinde kesilen kisim

SIRINCAMA

sikinti içinde bulunma sabretme

SIKKE

Hayvani çayira baglamak için topraga çakilan demir

SINI

Bakirdan yemek sofrasi

SIYEK

Erkek hayvanlara baska erkekler tarafindan cinsel temasta olanlara

SUSAK

Agaçtan oyularak yapilan sapli masrapa

SUSULAMAK

Bitkileri sulamak

SÜMEYE

Bos yere

SAL

Kadinlarin bellerine kusandigi yada omuzlarina attigi kumas

SALVAR

Erkek pantolonu

SAMIT

iplik yumagi, çikrik milli üzerine dolamis iplik

SELEK

Bir boynuzu olmayan

SERFE

....Serife

SIP DÜSEN

Kapi mandali

SISEK

iki yasindaki disi koyun

SISINMEK

Azmak fazlaca gururlanmak

TAS DÖMEGI

Ayakta olusan iltihapli yara

TELLIK

Baslik

TERS

Hayvan gübresi

TEYIN

Sincap

TIKI

Çali seklindeki mese

TOKLU

Bir yasindaki teke

TUNCUKMAK

Dinçlesmek istegini çogaltmak hareketlenmek

TUTAM

Bir yumruk yüksekligi

URBA

Elbise

ÜLÜBE

Fasulye

ÜLÜK

ibrigin emzigi

YABA

Tinaz savurma araci yabanin dört disi bulunur

YAGLIK

Büyükçe islemesiz mendil

YAKA

Vadinin iki tarafindaki yamaçlar. Çayin iki tarafi

YALAMUT, SOYMUK

Ladin agaçlarinin kabugu ile agaci arandan çikarilan lifler

YARTMAK

Tas yariklari

YAZI

Kasabanin önündeki düzlük

YEN

Kol agzi

YUNMAK

Yikanmak

ZIYINMAK

Kaymak